Ο απατεώνας Ερντογάν: Παρουσιάζεται “μαχητής της Ελευθερίας”, αλλά είναι φάρσα η Δημοκρατία στην Τουρκία

Τούρκοι που διαμένουν στη Γενεύη της Ελβετίας διαμαρτύρονται εναντίον του Ταγίπ Ερντογάν. EPA, MARTIAL TREZZINI




Το μήνυμα και ο αποστολέας μοιάζουν αταίριαστα: Ο Ταγίπ Ερντογάν επιθυμεί να βελτιώσει την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία. Ο Τούρκος Πρόεδρος το ανακοίνωσε την Τρίτη στην Άγκυρα. Το «Σχέδιο Δράσης» του θα ενισχύσει το Κράτος Δικαίου και την ελευθερία της έκφρασης μέσα σε μία περίοδο δύο ετών.

Μαχητής υπέρ της ελευθερίας ο Erdogan; Ένας αυταρχικός ηγέτης που ξαφνικά βρίσκει το δρόμο του στο μονοπάτι της Δημοκρατίας; Σε καμία περίπτωση. Όσο έκπληξη προκαλούν τα λόγια του, άλλο τόσο υποκριτικά είναι.

Τα παραπάνω αναφέρει στην ανάλυση της η συντάκτρια θεμάτων Εξωτερικής Πολιτικής της εφημερίδας WELT, Carolina Drüten. Σημειώνει μεταξύ άλλων:

Τίτλος: «Τί κρύβεται πίσω από το “Σχέδιο Δράσης” του Erdogan για τα ανθρώπινα δικαιώματα»
Υπότιτλος: «Ο Τούρκος Πρόεδρος εμφανίζεται ξαφνικά ως μαχητής υπέρ της ελευθερίας. Αλλά οι ήπιοι τόνοι του στη διεθνή σκηνή δεν συμβαδίζουν με τις ενέργειές του. Υπάρχει ένας εντελώς διαφορετικός υπολογισμός πίσω από όλα αυτά. Για τον Erdogan διακυβεύονται πολλά»

Στην ομιλία του την Τρίτη ο Erdogan υποσχέθηκε «να ενισχύσει την δημοκρατική συμμετοχή» και ανακοίνωσε αλλαγές στην νομοθεσία για την διεξαγωγή των εκλογών και τα πολιτικά κόμματα. Αυτό είναι κυνικό, καθώς την ίδια ημέρα έγινε γνωστό ότι το Ανώτατο Δικαστήριο στην Τουρκία, το Ακυρωτικό Δικαστήριο, διεξάγει έρευνα σε βάρος του φιλο-κουρδικού κόμματος HDP. Είναι το πρώτο βήμα προς μια πιθανή απαγόρευση του κόμματος, την οποία ζητά εδώ και πολύ καιρό ο κυβερνητικός εταίρος του Erdogan, το υπερεθνικιστικό MHP.

Η εκστρατεία του Erdogan εναντίον της αντιπολίτευσης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Το τουρκικό κράτος εδώ και πολύ καιρό δεν καταστέλλει μόνο την δράση του HDP. Εκατοντάδες μέλη του κόμματος, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων στελεχών, συνελήφθησαν τις τελευταίες εβδομάδες. Κατηγορούνται ότι συνδέονται με το απαγορευμένο Κουρδικό Εργατικό Κόμμα PKK. Το HDP το αρνείται αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, ο Erdogan ανέχεται την κομματική-πολιτική πολυφωνία μόνον όταν δεν απειλεί την εξουσία του. Δεν έχει ξεχάσει την εμπειρία του 2015, όταν το κουρδικό HDP απέτρεψε την επίτευξη απόλυτης πλειοψηφίας στις κοινοβουλευτικές εκλογές από το AKP, το κόμμα του Erdogan. Για τον Πρόεδρο τότε σήμανε συναγερμός, με αποτέλεσμα να θέσει τέλος στην διετή ειρηνευτική διαδικασία με τους Κούρδους.

Λίγο αργότερα, ο στρατός μετακινήθηκε στα νοτιοανατολικά της Τουρκίας, στα οποία διαβιούν κατά κύριο λόγο Κούρδοι. Επισήμως η εκστρατεία στρεφόταν εναντίον του PKK, αλλά πολλοί πολίτες έχασαν την ζωή τους και ολόκληρες πόλεις καταστράφηκαν.

Ο Erdogan πολιτικοποίησε επίσης την Δικαιοσύνη. Δικαστές και εισαγγελείς που εξέδιδαν δυσάρεστες αποφάσεις μεταφέρθηκαν ή αντικαταστάθηκαν, και οι Δικηγορικοί Σύλλογοι τέθηκαν υπό πίεση. Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος το 2016, ο Πρόεδρος δικαιολόγησε τις ενέργειές του επικαλούμενος την εσωτερική ασφάλεια. Πολλοί δημοσιογράφοι και μέλη της αντιπολίτευσης φυλακίστηκαν επί τη βάσει αντιτρομοκρατικών νόμων. Το μόνο παράπτωμά τους ήταν ότι επιδείκνυαν ανεξαρτησία ή ασκούσαν κριτική στην κυβέρνηση.

Αρκεί να κοιτάξει κανείς την υπόθεση του μαικήνα του Πολιτισμού Osman Kavala για να αντιληφθεί ότι η ανεξαρτησία της τουρκικής Δικαιοσύνης αποτελεί φάρσα. Ο Kavala βρίσκεται υπό κράτηση από τον Νοέμβριο του 2017 -χωρίς να έχει καταδικαστεί. Η Εισαγγελία τον κατηγορεί για κατασκοπεία και συμμετοχή στην απόπειρα πραξικοπήματος. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διέταξε πριν από δύο χρόνια την άμεση απελευθέρωσή του. Η Τουρκία το αγνόησε.

Τώρα οι μεταρρυθμίσεις που ανακοινώθηκαν φέρονται να αποσκοπούν στην βελτίωση της Δικαιοσύνης. Οι δικαστικές διαδικασίες θα επιταχυνθούν και μια επιτροπή θα παρακολουθεί την συμμόρφωση με τα ανθρώπινα δικαιώματα στις φυλακές. Αλλά αυτά θα είναι επιφανειακά μέτρα εάν ο Erdogan συνεχίσει να βάζει χωρίς λόγο στην φυλακή τους επικριτές του.

Το «Σχέδιο Δράσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα» προβλέπει επίσης ότι κανένας στην Τουρκία δεν θα στερείται της ελευθερίας του λόγω της γνώμης ή της άσκησης κριτικής. Στην ομιλία του ο Erdogan αισθάνθηκε υποχρεωμένος να προβεί σε έναν περιορισμό: «…καθόσον σέβεται τα προσωπικά δικαιώματα των άλλων».

Ο Erdogan δεν υπεισήλθε σε λεπτομέρειες. Ίσως εννοούσε τους φοιτητές που διαμαρτύρονται από τις αρχές του έτους, επειδή ο Erdogan τοποθέτησε πρύτανη στο φιλελεύθερο Πανεπιστήμιο Bogazici πρόσωπο προσκείμενο στο AKP. Η Human Rights Watch επέκρινε την σκληρή αντιμετώπιση των φοιτητών από τις Αρχές. Οι κατηγορίες είναι ανήκουστες: Μια αναφορά κάνει λόγο για σπασμένα δόντια, καταματωμένα πρόσωπα και σπασμένα πόδια. Συνελήφθησαν αρκετές εκατοντάδες άτομα, τα οποία ο Erdogan χαρακτήρισε «τρομοκράτες». Αυτό εννοεί όταν ομιλεί περί των «δικαιωμάτων των άλλων»; Το δικαίωμα όσων τον ακολουθούν να μην δέχονται κριτική;

Καταστολή σε βάρος της αντιπολίτευσης, πολιτικοποιημένη Δικαιοσύνη, αστυνομική βία εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών: Όλα αυτά τα παραδείγματα δείχνουν ότι ο Erdogan δεν ενδιαφέρεται για πραγματικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά τι είναι τότε το «Σχέδιο Δράσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα»;

Πρώτον: Σε τρεις εβδομάδες η ΕΕ θα πραγματοποιήσει Σύνοδο Κορυφής για τις σχέσεις με την Τουρκία. Ο Erdogan έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να υπάρχει εκ των προτέρων καλή ατμόσφαιρα. Από τα τέλη του περασμένου έτους προσπαθεί να «φέρει στα νερά του» τους Ευρωπαίους. Ακόμη και με την Ελλάδα συνομιλεί η Άγκυρα και πάλι για τις εδαφικές της αξιώσεις στην Μεσόγειο. Η διαμάχη μεταξύ των δύο χωρών σχεδόν κλιμακώθηκε στρατιωτικά πριν από λίγους μήνες. Αλλά σε αυτήν την περίπτωση ο Erdogan θα διακινδύνευε την επιβολή σκληρών οικονομικών κυρώσεων από τις Βρυξέλλες, τις οποίες δεν έχει το περιθώριο να υποστεί.

Με τον Joe Biden ως νέο Πρόεδρο των ΗΠΑ φοβάται δικαίως ότι έχουν παρέλθει οι εποχές που μπορούσε εμφανώς να κάνει ό,τι θέλει (όπως συνέβαινε υπό τον Donald Trump). Ο Biden ακολουθεί μια Εξωτερική Πολιτική βασισμένη στις αξίες. Δεν θα αποδεχτεί σιωπηλά τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία.

Οι Ευρωπαίοι θα ήταν καλό να μην υποκύψουν στον Erdogan. Είναι αλήθεια ότι οι στενές σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας είναι σημαντικές τόσο από πολιτιστικής πλευράς, όσο και από απόψεως Ασφαλείας. Αλλά όχι με κάθε τίμημα. Η συνεργασία θα πρέπει να βασίζεται σε κοινές αξίες – και όχι στην πολιτική των συμβολισμών.

Δεύτερον: Ο Erdogan έχει αντιληφθεί σε πόσο κακή κατάσταση βρίσκεται η τουρκική Οικονομία. Η κρίση του κορωνοϊού έπαιξε τον ρόλο της, αλλά η τουρκική Λίρα χάνει σε αξία εδώ και πολύ καιρό. Ο Πρόεδρος είναι συνυπεύθυνος γι’ αυτό, διότι εδώ και χρόνια υποστηρίζει μια πολιτική χαμηλών επιτοκίων (αντίθετα σε ό,τι τον συμβούλευαν όλοι οι εμπειρογνώμονες). Παρόλο που η Κεντρική Τράπεζα εν τω μεταξύ αύξησε το βασικό επιτόκιο, το ποσοστό του πληθωρισμού παραμένει υψηλό. Οι πολίτες το αντιλαμβάνονται, όταν βλέπουν τις τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης.

Ο Erdogan εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ξένα κεφάλαια -αλλά επενδύσεις δεν γίνονται ολοένα και περισσότερο λόγω της πολιτικής κατάστασης. Τον Ιούλιο, για παράδειγμα, η Volkswagen έθεσε τέλος στα σχέδια για ένα νέο εργοστάσιο στην Τουρκία. Ο κορωνοϊός έδωσε μεν την χαριστική βολή στο έργο, το οποίο πριν από την πανδημία είχε ανασταλεί λόγω της επίθεσης στη Βόρεια Συρία και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι επενδυτές δεν αρέσκονται ούτε στην νομική αβεβαιότητα ούτε στην αυθαιρεσία ούτε στην παράλογη Δημοσιονομική Πολιτική. Όλα αυτά έγιναν πραγματικότητα στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια. Ο Erdogan τώρα θέλει να απαλλαγεί από αυτήν την εικόνα. Γι’ αυτό και την επόμενη εβδομάδα σχεδιάζει να παρουσιάσει ένα πακέτο οικονομικών μεταρρυθμίσεων.

Τρίτον: Από την στιγμή που η Οικονομία δεν πηγαίνει καλά, δεν θα περάσει πολύς καιρός πριν γίνει αισθητή η λαϊκή δυσαρέσκεια. Ο Erdogan θέλει να κερδίσει και πάλι την εύνοια των ψηφοφόρων του. Η κυβέρνησή του βρίσκεται εδώ και πολύ καιρό σε κατάσταση κρίσης.

Το AKP έχασε από την αντιπολίτευση τις μεγάλες πόλεις της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας κατά τις τοπικές εκλογές του 2019. Αλλά και εντός του κόμματος αυξάνονται οι αντιδράσεις έναντι του Προέδρου. Δύο πρώην συνοδοιπόροι, οι Ali Babacan και Ahmet Davutoglu, ίδρυσαν τα δικά τους κόμματα, επειδή δεν συμφωνούσαν πλέον με την πολιτική του ΑΚΡ.

Τον Νοέμβριο, ο γαμπρός του Erdogan, Berat Albayrak, παραιτήθηκε από Υπουργός Οικονομικών, πιθανώς επειδή οι σχέσεις των δύο ανδρών είχαν διαρραγεί. Ο Albayrak θεωρείτο πάντοτε ο διάδοχος του Προέδρου. Ο Erdogan δεν πρέπει να είναι καθόλου χαρούμενος για το γεγονός ότι οι ρωγμές διέρχονται ακόμα και μέσα από την δική του οικογένεια.

«Η Δημοκρατία είναι μόνο το τρένο, στο οποίο επιβιβαζόμαστε για να φτάσουμε στον προορισμό μας», ανέφερε ο Erdogan τη δεκαετία του 1990, αναπαράγοντας τους στίχους ενός ποιήματος. Γι’ αυτόν, το Σχέδιο Δράσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι μόνο ένα μέσο για τον στόχο της διατήρησης της εξουσίας.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα WELT, Carolina Drüten

Μάχη μεταξύ Γαλλίας και ΗΠΑ για τις φρεγάτες: Τι προσφέρουν το Παρίσι και η Ουάσιγκτον στην Αθήνα;

Εγγραφή στο δωρεάν newsletter του HellasJournal

* indicates required

Latest of HellasJournal


%d bloggers like this: