Κύρια Μέρκελ δώστε λίγη σημασία στους πρέσβεις σας: Και αν ο Ταγίπ Ερντογάν …εξαντληθεί;

File Photo: Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ (Α) και η Γερμανίδα υπουργός Άμυνας Άννγκρετ Κράμπ-Καρρένμπαουερ στο γερμανικό Κοινοβούλιο. EPA, MICHELE TANTUSSI




Το άρθρο γνώμης στη Frankfurter Allgemeine Zeitung, του μέχρι πρότινος Πρέσβη της Γερμανίας στην Τουρκία (2015-Ιούλιος 2020), Martin Erdmann, λέει και πολλές αλήθειες και πρέπει να το διαβάσουμε.

Αναφέρει, μεταξύ άλλων:

Η Τουρκία, υπό την ηγεσία του Προέδρου της Ταγίπ Ερντογάν, εδώ και αρκετό καιρό παρουσιάζει μια ολοένα και πιο ενοχλητική εικόνα, που έχει προκαλέσει σημαντική ανησυχία στην περιοχή:

Ανεξέλεγκτη καταστολή στο εσωτερικό της χώρας και επιθετική ρητορική μέχρι και στρατιωτικά «παιχνίδια με τη φωτιά» στο εξωτερικό. Η πρώτη χαρακτηρίζεται από την εκτεταμένη κατάργηση των δημοκρατικών ελευθεριών, την πολιτικοποιημένη Δικαιοσύνη και την εξάλειψη της ελευθερίας του Τύπου και της Κοινωνίας Πολιτών.

Στην εξωτερική πολιτική κυριαρχεί η πύρινη ρητορική, η πολιτική των κανονιοφόρων στο Αιγαίο έναντι της Ελλάδας, η περίεργη μονόπλευρη χάραξη θαλασσίων συνόρων κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου της θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο και οι διεθνώς καταδικασθείσες δοκιμαστικές γεωτρήσεις για ορυκτές πηγές ενέργειας στα χωρικά ύδατα της Κύπρου και όχι μόνον. Η λίστα συνεχίζεται, με τις λέξεις-κλειδιά να είναι η Συρία και η Λιβύη.

Οι εκπρόσωποι της Δημοκρατίας του Erdogan αναφέρουν ως δικαιολογία για την αυταρχική εσωπολιτική ατζέντα την φερόμενη ως ακόμη αναγκαία μάχη ενάντια στο «βαθύ κράτος» και στους υποστηρικτές της αποτυχημένης απόπειρας πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016.

Στην πραγματικότητα, το κίνητρο θα μπορούσε να αναζητηθεί στη διατήρηση της εξουσίας ενός πολιτικού συστήματος, που κάποτε ξεκίνησε την πορεία του με πολλές υποσχέσεις. Σήμερα, μετά από σχεδόν 20 χρόνια, αυτό το σύστημα έχει κλονιστεί από τα τυπικά συμπτώματα της νόσου των αυταρχικών καθεστώτων.

Γιατί όμως επιδεικνύεται αυτή η συμπεριφορά στην εξωτερική πολιτική, η οποία τρομάζει τόσο πολύ τους γείτονες της Τουρκίας και αναγκάζει την Ευρώπη να αντιδράσει με τρόπο που στην πραγματικότητα δεν θα επιθυμούσε; Μερικοί παρατηρητές ρίχνουν το φταίξιμο στις νεο-οθωμανικές φαντασιώσεις, άλλοι τη θεωρούν έκφραση της επιδίωξης να διαμορφωθεί διαφορετικά η μεγάλη σκιά της Ιστορίας, δηλαδή η χάραξη των συνόρων από τη Συνθήκης της Λωζάνης του 1923, το ιδρυτικό έγγραφο της σύγχρονης Τουρκίας.

Στην πραγματικότητα, ο επιθετικός τόνος στις εξωτερικές σχέσεις που καταγράφεται εδώ και ένα χρόνο είναι πιθανό να έχει τα ίδια εσωπολιτικά κίνητρα με την εξουδετέρωση των δημοκρατικών αρχών: Δηλαδή την απελπισμένη προσπάθεια να επιδειχθεί αποφασιστικότητα και στήριξη του κυβερνώντος AKP, του «Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης» υπό τον Erdogan.

Γιατί τα συστατικά της ενότητας, τα οποία έχουν αντίκτυπο μέχρι βαθιά στον πυρήνα του αντιπολιτευόμενου CHP, είναι η εθνικιστική ρητορική και το «ακόνισμα του σπαθιού» ενάντια σε όλους τους εχθρούς «εκεί έξω», συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής ανάφλεξης με την Ελλάδα. Αυτό το γλυκό δηλητήριο έχει επί δεκαετίες καταδείξει την αξιόπιστη δράση του, όταν αυτό χρειαστεί.

Το γεγονός ότι η συμπεριφορά της ηγεσίας μιας χώρας που είναι σε κάθε περίπτωση επισήμως υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, προκαλεί προβλήματα στην ίδια –ή, πιο συγκεκριμένα, σε όλους στην Τουρκία, τόσο στους ολοένα και λιγότερους υποστηρικτές του συστήματος Erdogan, όσο και στους πολιτικούς αντιπάλους τους- αποτελεί τίμημα που έχει συνυπολογιστεί.

Πώς θα πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτήν την κατάσταση οι «εταίροι» της Τουρκίας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ; Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες στο τέλος αυτής της εβδομάδας θα κληθεί να δώσει απαντήσεις ως προς αυτό -όχι εύκολο έργο, δεδομένου του ευρέος φάσματος των συναισθημάτων!

Ορισμένες πρωτεύουσες απαιτούν την πλήρη κατάρρευση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. (Παρίσι, Βιέννη) και το τέλος της πολιτικής «υποκρισίας» και των χαμηλών τόνων έναντι της Άγκυρας. Άλλοι (Αθήνα, Λευκωσία) επιλέγουν τις αυστηρές κυρώσεις.

Ωστόσο, αυτές οι προτάσεις επιφυλάσσουν και ανεπιθύμητες παρενέργειες για την ίδια την ΕΕ. Και οι δύο είναι πιθανό να εξανεμιστούν χωρίς αποτελέσματα ή ακόμη και να δώσουν ώθηση στην προπαγανδιστική αφήγηση της ηγεσίας στην Άγκυρας για τους «εχθρούς της Τουρκίας». Αυτό σε κάθε περίπτωση καταδεικνύουν οι εμπειρίες του παρελθόντος.

Τι θα πρέπει επομένως να γίνει; Η απάντηση μπορεί μόνο να είναι: Να στρέψουμε το βλέμμα μπροστά, πέρα από τον ορίζοντα της υπόλοιπης ζωής του συστήματος Erdogan, να διαχειριστούμε τις δυσκολίες και τις υπερβολικές απαιτήσεις του και να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να μετριάσουμε περαιτέρω κλιμακώσεις.

Ωστόσο, αν είναι απαραίτητο, να λάβουμε σαφή και αυστηρή θέση! Η συνταγή δεν ακούγεται πολύ φιλόδοξη, αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί ένα σισύφειο έργο, και συχνά συνδέεται με την παραίτηση από την επίτευξη άλλων στόχων.

Μία τέτοια πολιτική θα προκαλούσε έντονες συζητήσεις και εντός της ΕΕ και στο εσωτερικό των κρατών-μελών. Επιπλέον, προϋποθέτει σταθερότητα, μία επιπρόσθετη δυσκολία δεδομένης της σε ορισμένες χώρες έντονα συναισθηματικά φορτισμένης πολιτικής έναντι της Τουρκίας.

Η στρατηγική προσοχή θα πρέπει να στραφεί στην «επόμενη μέρα» -δηλαδή την ημέρα, κατά την οποία η τωρινή ηγεσία της Τουρκίας θα πάψει να υπάρχει. Δεν υπάρχει ακριβής ημερομηνία ως προς αυτό, αλλά εδώ και αρκετό καιρό τα σημάδια της αποσύνθεσης του εν ενεργεία συστήματος είναι χειροπιαστά.

Διότι ακόμα και μετά την «ημέρα X», η Τουρκία θα παραμείνει γείτονάς μας, συνεργάτης και άγκυρα σταθερότητας σε μια από τις πιο ανήσυχες περιοχές του κόσμου. Και οι άνθρωποι στην Τουρκία θα είναι οι ίδιοι στο μέλλον, όπως και σήμερα. Δεν δικαιούμαστε λόγω των δυσκολιών του παρόντος να απογοητεύσουμε τις ελπίδες και τις επιθυμίες τους για μια μακροπρόθεσμη, ευημερούσα συνεργασία μεταξύ Ευρώπης και Τουρκίας.

ΠΗΓΗ: Frankfurter Allgemeine Zeitung

Υποκριτές… Τι είχαν συμφωνήσει οι «27» στο Βερολίνο: Συνδεδεμένες οι κυρώσεις για Τουρκία-Λευκορωσία

Εγγραφή στο δωρεάν newsletter του HellasJournal

* indicates required

Latest of HellasJournal