Πότε επιτέλους θα το καταλάβουμε και θα το χωνέψουμε: Η Ευρώπη δεν ανήκει στους λαούς της, αλλά στη Γερμανία…

Η Καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ στο υπουργικό συμβούλιο. EPA, HENNING SCHACHT / POOL




Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ

Ποιες είναι οι συνέπειες των αµφιλεγοµένων σκληρών μέτρων που επιβάλλει η Γερµανία για το πολιτικό τοπίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πώς μπορεί να επιλυθεί η διαμάχη ανάμεσα στους αρχιτέκτονες της Ευρώπης και στους υποστηρικτές των παραδοσιακών μοντέλων εθνικής κυριαρχίας;

Και πώς μπορούν να συγκεραστούν οι κανόνες διαχείρισης της κρίσης µε τις αρχές της δηµοκρατίας σε µια Ε.Ε., της οποίας η σταθερότητα βρίσκεται εδώ και μερικά χρόνια σε κίνδυνο;

Ο περίφημος Γερμανός διανοούμενος και λογοτέχνης Τόμας Μαν, σ’ ένα πολύ γνωστό του λόγο σε φοιτητικό ακροατήριο στο Αµβούργο το 1953, κάλεσε τους συμπατριώτες του να µην επιδιώξουν ποτέ τη δημιουργία μιας «γερμανικής Ευρώπης». Αν κάνουμε ένα άλμα στο σήμερα θα προβούμε στη διαπίστωση ότι τόσο η κρίση του ευρώ όσο και η τρέχουσα υγειονομική κρίση έχουν αυξήσει τις φωνές αμφιβολίας σε σχέση με τη σοφία που η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της Ευρώπης, η Γερμανία, επιβάλλει όρους προκειμένου αδύνατες οικονομικά χώρες να μπορούν να δανείζονται.

  • Οι αμφιβολίες αυτές έχουν να κάνουν με την εξόφθαλμη πλέον απώλεια της δημοκρατικής αυτονομίας των κοινοβουλίων κρατών όπως, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία. Η γερμανική αρετολογική προσπάθεια σωτηρίας της Ε.Ε., η οποία αντικειμενοποιεί το γερμανικό ηθικισμό, για να επιτύχει μετά βεβαιότητας την δικαίωση αποτελεί την αιχμή του δόρατος της νέας γερμανικής πολιτικής επίλυση της κρίσης στην ευρωζώνη, πλην όμως, η πολιτική αυτή εμπεριέχει πολλά ρίσκα για τη Γερμανία.

Οι απόψεις αυτές εκφράζονται ολοένα και από περισσοτέρους Ευρωπαίους διανοούμενους αλλά επ’ εσχάτων και από Γερμανούς διανοουμένους, όπως ο κοινωνιολόγος Ούρλιχ Μπεκ, στο βιβλίο του «Από τον Μακιαβιέλλι στη Μερκιαβέλλι: Η γερμανική Ευρώπη και οι στρατηγικές εξουσίας της κρίσης» (ελληνική έκδοση 2012).

Το βασικό λάθος της γερμανικής πολιτικής της λιτότητας δεν έγκειται στο ότι ορίζει μονομερώς και εθνικώς το ευρωπαϊκό γενικό καλό αλλά, κυρίως, στην υπεροψία να ορίζει το εθνικό συμφέρον των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Και όχι μόνο σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική κρίση και την κρίση του ευρώ, αλλά και σε άλλα πεδία – από την οικολογία έως την πυρηνική ενέργεια και την υγειονομική πολιτική – οι Γερμανοί βλέπουν εαυτούς στο ρόλο της υπευθυνότητας.

Έχουν την αίσθηση ότι περιβάλλονται από έθνη τσαπατσούληδων και χασομέρηδων. Οι Ισπανοί και οι Ιταλοί, οι Έλληνες και οι Πορτογάλοι μπορεί ενδεχομένως να υπερτερούν ως προς τη χαρά της ζωής. Αλλά αυτή η ελαφρομυαλιά τους! Η επιπολαιότητά τους! Πρέπει να μάθουν τι σημαίνει δημοσιονομική πειθαρχία, φορολογική ηθική, σεβασμός προς τη φύση. Πρέπει να μάθουν ότι στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο προτεραιότητα έχουν τα καθαρά ισοζύγια και το καθαρό περιβάλλον, σύμφωνα πάντα με τη γερμανική ηθική και κοσμοαντίληψη.

Η σημερινή γερμανική κυβέρνηση είναι πεπεισμένη ότι αυτό που ουσιαστικά χρειάζονται τα κράτη της Νότιας Ευρώπη είναι ιδιαίτερα μαθήματα, ένα είδος επανεκπαίδευσης στα πεδία περιορισμού των δαπανών και της υπευθυνότητας. Διότι για τους περισσότερους Γερμανούς, αυτό είναι κάτι που επιβάλλεται αναγκαστικά από τη σκληρή πραγματικότητα των αριθμών και μόνο• γι’ αυτό και θα αποτελούσε χονδροειδή παρανόηση να το εκλάβει κανείς μόνο ως γερμανική υπεροψία ή ως ανάγκη εξουσίας.

Τελικώς, αυτές οι διαπιστώσεις μέσα από την οπτική των Γερμανών, το μόνο που επιδιώκουν είναι να εκπαιδεύσουν τους Ιταλούς, τους Ισπανούς και τους Έλληνες για την παγκόσμια αγορά. Συνεπώς, αυτή τη στιγμή, οι Γερμανοί είναι πεπεισμένοι ότι έχουν μία μεσσιανική αποστολή ή ένα επιτακτικό ιστορικό καθήκον• Να σώσουν την Ευρώπη! (sic) Ίσως αυτή η νέα αυτοαντίληψη των Γερμανών να είναι τόσο σημαντική ακριβώς επειδή καταφέρνει να τους απαλλάξει σε κάποιο βαθμό από το φορτίο του «Ποτέ ξανά» – ποτέ ξανά ολοκαύτωμα, ποτέ ξανά φασισμός, ποτέ ξανά μιλιταρισμός.

  • Αυτή η παιδαγωγική ζέση που επιδεικνύουν σήμερα εξηγείται δηλαδή και από την ιστορία• η ιδέα μιας κοινής Ευρώπης γεννήθηκε μετά τον Β’ Π.Π., μετά τη μεγάλη στρατιωτική και ηθική καταστροφή. Εν τω μεταξύ, οι Γερμανοί έμαθαν το μάθημά τους. Έγιναν υπόδειγμα δημοκρατών, υπόδειγμα αρνητών πυρηνικής ενέργειας, υπόδειγμα ειρηνιστών. Οι Γερμανοί διάνυσαν τον δρόμο τους σε μια μακρά και συχνά δύσκολη πορεία.

Τα φαντάσματα όμως του παρελθόντος δεν έχουν εξαφανιστεί πλήρως από τη Γερμανία, μερικές φορές μάλιστα είναι εντυπωσιακώς ζωντανά. Αντίθετα απ’ ό,τι σε άλλα κράτη, εδώ ο «απολύτως φυσιολογικός, καθημερινός φασισμός» δεν έχει ακόμη και σήμερα ξεπεραστεί. Ωστόσο κανείς δεν αμφισβητεί ότι η Γερμανία άλλαξε.

Σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν της, ίσως να είναι η καλύτερη Γερμανία που είχαμε ποτέ. Το υπόβαθρο αυτό μας επιτρέπει να καταλάβουμε ότι στην αυτοαντίληψη πολλών Γερμανών γίνεται σήμερα αισθητή μια νοσταλγία της κανονικότητας.

Μετά από δεκαετίες με δημόσιες ομολογίες των αμαρτιών τους οι Γερμανοί δε θέλουν άλλο πια να τους θεωρούν ρατσιστές και πολεμοχαρείς. Αντιλαμβάνονται καλύτερα τον εαυτό τους ως δασκάλους και ηθικούς διαφωτιστές της Ευρώπης.

Αν αυτή η διάγνωση είναι σωστή, τότε γιατί είναι πολιτικώς ανάρμοστο το να μιλά κανείς για μια «γερμανική Ευρώπη»; Η απάντηση είναι ότι απηχεί έντονα το παρελθόν. Η διατύπωση «γερμανική Ευρώπη» είναι ιστορικά επιβαρυμένη και παραβιάζει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ταμπού επειδή εκφράζει με λόγια το νέο καθεστώς εξουσίας σ ‘ένα μεταβαλλόμενο τοπίο ισχύος εντός της Ευρώπης.

  • Τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες κανενός.

Το εφιαλτικό πάθημα της Ιστορίας δεν έχει γίνει δυστυχώς μάθημα για τη σημερινή γερμανική ηγεσία…

Εγγραφή στο δωρεάν newsletter του HellasJournal

* indicates required

Latest of HellasJournal