Η έκθεση με τίτλο: Έκθεση “ Λιουμπόβ Ποπόβα. Φόρμα. Χρώμα. Χώρος” συμπληρώνεται με ορισμένα σπάνια έργα από ιδιωτικές συλλογές. ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη Θεσσαλονίκη η πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση έργων της Λιουμπόβ Ποπόβα

«[…] Όχι, δεν μπορώ, εάν βρέξει θα γίνει μούσκεμα η αποθήκη. Φέρε μου πρώτα ένα κόντρα πλακέ στις ίδιες διαστάσεις και μόνο τότε θα σου δώσω τον πίνακα […]»

Ήταν ένα ψυχρό καλοκαίρι στα μέσα της δεκαετίας του ΄50 στην μετασταλινική “ ψυχρή” (του “ ψυχρού πολέμου” αλλά και του “ ψυχρού-βόρειου κλίματος”) Μόσχα – στο προάστιο Ζβενίγκοροντ (περί τα 40 χιλιόμετρα έξω από την πρωτεύουσα), όπου ο Σεργκέι Νικολάεβιτς Χόλνμπεργκ- θετός γιός του Πάβελ Σεργκέεβιτς Ποπόφ (αδερφού της ζωγράφου Λιουμπόβ Ποπόβα) δεχόταν την επίσκεψη του Ζακυνθινής καταγωγής Έλληνα – υπαλλήλου της καναδικής πρεσβείας και συλλέκτη έργων τέχνης, Γεωργίου Κωστάκη …

…Το πρώτο πράγμα που είδα καθώς ανέβαινα από τη σκάλα στον δεύτερο όροφο ήταν ένας πίνακας της Ποπόβα και πάνω του κρεμόταν μια σκάφη. Αργότερα περπατήσαμε στον κήπο. Διέκρινα το παράθυρο της αποθήκης που ήταν καρφωμένο μ’ ένα κόντρα πλακέ. Πάνω στο κόντρα πλακέ ήταν γραμμένος ένας αριθμός κι από κάτω η υπογραφή: «Ποπόβα». Μπήκα στην αποθήκη και είδα από την άλλη πλευρά του κόντρα πλακέ έναν εξαιρετικό πίνακα της ζωγράφου:(ήταν το έργο με τίτλο: Χωροδυναμική Κατασκευή, 1921, Λάδι και σκόνη ξύλου σε κοντραπλακέ, 71 times 63.9, που σήμερα βρίσκεται στην συλλογή του MOMus. (Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη – Μονή Λαζαριστών, Θεσσαλονίκη…

”…Χρειάστηκε να πάω στη Μόσχα και να ψάξω για κόντρα πλακέ. Δεν βρήκα στις διαστάσεις που έπρεπε κι έτσι αγόρασα δύο μικρότερα φύλλα και τα μετέφερα στο Ζβενίγκοροντ. Ως αντάλλαγμα ο σπιτονοικοκύρης μου έδωσε τον υπέροχο πίνακα. Μου πούλησε και τους υπόλοιπους ζωγραφικούς πίνακες και μάλιστα σε πολύ χαμηλή τιμή..» (Georgii Kostaki. Moi avangard. Vospominaniia kollektsionera (Γιώργος Κωστάκης. Η πρωτοπορία μου. Απομνημονεύματα ενός συλλέκτη- εκδ. Modus-Graffiti, Μόσχα 1993, σ. 59-60)

Η “ Χωροδυναμική κατασκευή” όπως και περισσότερα από 200 έργα και αντικείμενα, όλα προερχόμενα από την συλλογή Κωστάκη, εκτίθεται στις εγκαταστάσεις του MOMus- Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη – Μονή Λαζαριστών της Θεσσαλονίκης.

Η έκθεση με τίτλο: Έκθεση “ Λιουμπόβ Ποπόβα. Φόρμα. Χρώμα. Χώρος” συμπληρώνεται με ορισμένα σπάνια έργα από ιδιωτικές συλλογές. Είναι η πρώτη μεγάλης κλίμακας έκθεση έργων της Ποπόβα που διοργανώνεται τις τελευταίες τρεις δεκαετίες διεθνώς και παρουσιάζει σειρές σχεδίων της καλλιτέχνιδος που δεν είχαν ποτέ έως τώρα εκτεθεί.

Βιογραφία και μετα-βιο-εργο-γραφία…

Η Λιουμπόβ Σεργκέγιεβνα Ποπόβα (1889-1924) , η ‘αμαζόνα’ της ρωσικής πρωτοπορίας, σπούδασε αρχικά σε εργαστήρια στη Μόσχα και στη συνέχεια ταξίδεψε για να διευρύνει την καλλιτεχνική της μόρφωση στο εσωτερικό της Ρωσίας, Κίεβο και στην Ιταλία (1910-1912), όπου γνώρισε τη ρωσική εικαστική παράδοση και την τέχνη της Αναγέννησης. Το 1912 εργάστηκε στο εργαστήριο του Τάτλιν στη Μόσχα και συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι, μαζί με άλλους Ρώσους καλλιτέχνες. Από το 1914 ακολούθησε μια σταθερή εκθεσιακή πορεία, συμβάλλοντας σημαντικά στα κινήματα του Κυβοφουτουρισμού, του Σουπρεματισμού και στη συνέχεια του Κονστρουκτιβισμού. Παρουσίασε μεγάλη καλλιτεχνική δραστηριότητα με ευρύ φάσμα εικαστικής παραγωγής, καθώς ασχολήθηκε με το θέατρο, ενώ εργάστηκε στο σχεδιασμό υφασμάτων για το Πρώτο Κρατικό Εργοστάσιο Εκτύπωσης Υφασμάτων της Μόσχας. Παράλληλα παρήγαγε σχέδια για αφίσες, εξώφυλλα περιοδικών, βιβλία και πορσελάνες. Μετά το θάνατό της το 1924, διοργανώθηκε στη Μόσχα μεγάλη αναδρομική έκθεση, αντιπροσωπευτική του εύρους της εικαστικής παραγωγής της…
“ Σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο της έκθεσης “ 0,10 Τελευταία Φουτουριστική Έκθεση” που έγινε τον Δεκέμβριο του 1915 στην Α. Πετρούπολη, το έργο “ Γυναίκα που ταξιδεύει” 1915 Λάδι σε καμβά: 158,5Χ 123 πωλούνταν προς 250 ρούβλια. Η αντιστοιχία ρουβλίου / δολ. ΗΠΑ το 1914 ήταν 1 δολ = 1,9 ρούβλια. Αυτό σημαίνει ότι το έργο πωλούνταν προς 131,5 δολ. ΗΠΑ. Το 1915 о μέσος μηνιαίος μισθός στην Πετρούπολη ήταν 35 ρούβλια (1 κιλό ψωμί κόστιζε 0,07 ρ. , 1 κιλό κρέας 0,66 ρ.). Ο πίνακας λοιπόν κόστιζε περίπου 7 μηνιαίους μισθούς.

Στα απομνημονεύματά του ο Κωστάκης γράφει ότι ένας πίνακας της Ποπόβα κόστιζε τότε περίπου 800 – 1000 ρούβλια (η επίσημη αντιστοιχία ήταν 1 δολ. προς 4 ρούβλια), δηλ. πρέπει να αγοράστηκε προς περίπου 250 δολ. ΗΠΑ ή κάτι λίγο παραπάνω. Ο συγκεκριμένος πίνακας αγοράστηκε το 2000 από το ελληνικό κράτος προς 5.000.000 δολ. ΗΠΑ, βάσει της εκτίμησης του 1998.Στην επανεκτίμηση της συλλογής που έκανε, κατόπιν παραγγελίας μας ο οίκος Sothebys (Σεπτέμβριος 2012), ο πίνακας εκτιμήθηκε προς 8.000.000 λίρες Αγγλίας, δηλ. προς 9.463.880 ευρώ και 12.648.931 δολ. ΗΠΑ. Σήμερα η εκτίμησή του είναι περίπου 10% πάνω από την τελευταία αξία” … (Κείμενο της διευθύντριας του Momus Μαρίας Τσαντσάνογλου η οποία έχει μαζί με το Ρώσο συνάδελφο της Andrei Sarabianov την επιμέλεια της έκθεσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΒΙΚΥ ΧΑΡΙΣΟΠΟΥΛΟΥ