File Photo: From left to right: Mr Nikos CHRISTODOULIDES, Cyprus Minister for Foreign Affairs; Mr Carmelo ABELA, Maltese Minister for Foreign Affairs; Mr George KATROUGALOS, Greek Minister for Foreign Affairs; Ms Federica MOGHERINI, High Representative of the EU for Foreign Affairs and Security Policy. Copyright: European Union

Τα “όπλα” εναντίον των Τούρκων: Η Ευρώπη “σώζει” την Κριμαία, δείχνει την πλάτη στην Κύπρο

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΦΙΔΑ

«Όπλα» υπάρχουν… αρκεί βέβαια να θέλει κανείς να τα χρησιμοποιήσει. Απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα ωστόσο, η Ευρώπη έχει στο παρελθόν εμφανιστεί απρόθυμη να «οπλιστεί», πράγμα που έχει κάνει αντιθέτως σε άλλες περιπτώσεις, για παράδειγμα ενάντια στη Ρωσία από το 2014 και μετά, λόγω Κριμαίας.

Τα δεδομένα, όμως, στην άξονα ΕΕ-Τουρκίας πια αλλάζουν δραματικά, μαζί με τις τουρκικές προκλήσεις που κλιμακώνονται κατά τρόπο εκβιαστικό και τον ολοένα νευρικότερο Ερντογάν που αυταρχικοποιείται. Από τις αρχές Μαΐου και μετά, με την Τουρκία να έχει στείλει ένα γεωτρύπανο εντός της κυπριακής ΑΟΖ παραβιάζοντας κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Ευρώπη καλείται εκ νέου να υπερασπιστεί τις αξίες της.

«Όπλα», άλλωστε, υπάρχουν. Όχι ένα, αλλά πολλά και ποικίλα. Όπλα κάποια από τα οποία θα  μπορούσαν να ενεργοποιηθούν και στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής της 20ης Ιουνίου, έπειτα και από τη δημοσίευση της νέας έκθεσης προόδου για την Τουρκία, εάν βέβαια η ΕΕ αποφασίσει στο μεταξύ να προσεγγίσει την Κύπρο… ως τουλάχιστον το ίδιο σημαντική με την Ουκρανία. 

  • Διεθνή εντάλματα σύλληψης: Η Κυπριακή Δημοκρατία ήδη κινείται προς την κατεύθυνση της έκδοσής τους, βάζοντας στο στόχαστρο φυσικά πρόσωπα (όχι μόνο Τούρκους αλλά και Ευρωπαίους) τα οποία εμπλέκονται ως προσωπικό στις επαπειλούμενες παράνομες απόπειρες γεωτρήσεων του «Fatih». Τα όποια πρόσωπα, εάν στοχοποιηθούν, κινδυνεύουν στο μέλλον να συλληφθούν εάν ταξιδέψουν εκτός Τουρκίας.

Στο στόχαστρο τέτοιου τύπου ενταλμάτων θα έπρεπε, σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή Γεωπολιτικής & Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Θεόδωρο Τσακίρη, να μπουν και όσοι εμπλέκονται στις παράνομες έρευνες του σεισμογραφικού «Barbaros», το οποίο κινείται νοτιοανατολικά της Λεμεσού, εντός της οριοθετημένης κυπριακής ΑΟΖ. Κυπριακές πηγές δηλώνουν, πάντως, στο Έθνος της Κυριακής ότι ξένοι υπήκοοι (κυρίως Νορβηγοί) που εμπλέκονταν στις επιχειρούμενες τουρκικές γεωτρήσεις έχουν αρχίσει ήδη να αποχωρούν υπό το φόβο κυρώσεων.

Αεροναυτικές πολυεθνικές ασκήσεις: Θα μπορούσαν, σύμφωνα με τον καθηγητή του Παντείου Άγγελο Συρίγο, να πραγματοποιηθούν με τη συμμετοχή συμμάχων και γειτόνων στις περιοχές την κυριότητα των οποίων αμφισβητεί μονομερώς η Τουρκία, στέλνοντας έτσι ένα μήνυμα ενάντια στην τουρκική επιθετικότητα.

Λόμπινγκ σε εταιρείες και χώρες προέλευσης εταιρειών: Η Λευκωσία δραστηριοποιείται εδώ και καιρό σε αυτό το μέτωπο, αποτρέποντας εταιρείες (τεχνικής υποστήριξης, ασφαλιστικές κ.α.) από το να συνεργαστούν με την Άγκυρα στο πλαίσιο παράνομων δράσεων που παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σημειώνεται, άλλωστε, ότι για να πραγματοποιηθεί μια γεώτρηση, δεν αρκεί μόνο ένα γεωτρύπανο.

  • Προενταξιακά κονδύλια: Η Τουρκία, ως χώρα υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ, έχει λάβει και συνεχίζει να λαμβάνει προενταξιακή οικονομική ενίσχυση συνολικού ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρώπη, στο πλαίσιο των μηχανισμών προενταξιακής βοήθειας («ΜΠΒ I» και «ΜΠΒ II»). Τα συγκεκριμένα κονδύλια έχουν ήδη περικοπεί (στο 40%) και θα μπορούσαν να μειωθούν περαιτέρω ή ακόμη να παγώσουν πλήρως μέσω βέτο στο πλαίσιο του «ΜΠΒ III» για την περίοδο 2021-2027.

Αναβάθμιση τελωνειακής ένωσης: Αποτελεί κεντρικό ζητούμενο για την Τουρκία. Οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν, ωστόσο, είτε να μπλοκάρουν είτε να αναστείλουν μέχρι νεωτέρας την έναρξη των σχετικών διαπραγματεύσεων από την Κομισιόν.  

Απελευθέρωση βίζας για Τούρκους πολίτες: Αποτελεί, επίσης, ένα από τα κεντρικά αιτήματα της Άγκυρας. Η ικανοποίησή του θα μπορούσε, όμως, να «συνδεθεί» μεταξύ άλλων και με την προηγούμενη παύση κάθε τουρκικής πρόκλησης ή παραβίασης κυριαρχικών δικαιωμάτων σε Κύπρο και Αιγαίο.  

Ατομικά περιοριστικά μέτρα: Φυσικά ή νομικά πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται στην παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας θα μπορούσαν να υποβληθούν σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Στην εν λόγω κατηγορία εντάσσονται, όπως σημειώνει ο κ. Συρίγος, και στελέχη της κρατικής Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO), υπό την ομπρέλα της οποίας άλλωστε πραγματοποιούνται όλες οι παράνομες κινήσεις της Τουρκίας στην ενεργειακή σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου.

  • Περιορισμοί στις οικονομικές σχέσεις: Θα μπορούσαν, παράλληλα, να επιβληθούν και περιορισμοί στις εξαγωγές/εισαγωγές αγαθών, «ευαίσθητων» τεχνολογιών αλλά και στην παροχή υπηρεσιών, όπως έχει συμβεί άλλωστε και στην περίπτωση τη Ρωσίας.

Οικονομικές κυρώσεις: Όργανα όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) έχουν «επενδύσει» συνολικά δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ στην Τουρκία μετά το 2000. Κάθε νέα χρηματοδοτική πράξη θα μπορούσε όμως να παγώσει μέχρι νεωτέρας, σε συνδυασμό και με μέτρα που θα περιορίζουν την πρόσβαση σειράς τουρκικών επιχειρήσεων στις κεφαλαιαγορές της ΕΕ.   

Εμπάργκο όπλων: Οι εξαγωγές οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, καθώς και η αναβάθμιση ήδη υπαρχόντων συστημάτων, δύνανται επίσης να λειτουργήσουν ως μοχλός πίεσης στα χέρια των Ευρωπαίων.  

Ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας σε επίπεδο διμερές/πολυμερές: Η ενίσχυση της γαλλικής στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο έρχεται να ενδυναμώσει εμμέσως την κυπριακή αποτρεπτική ισχύ, όπως κάνουν άλλωστε και τα πολυμερή σχήματα συνεργασίας με την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Προς αναλόγως αποτρεπτικές κατευθύνσεις θα μπορούσε να λειτουργήσει και ο μηχανισμός Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας της ΕΕ (PESCO), στο πλαίσιο του οποίου Γάλλοι και Γερμανοί συμβάλλουν, μέσω και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA), ώστε να αναπτυχθούν οι αμυντικές υποδομές της Κύπρου στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» (στο Μαρί) και στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» (στην Πάφο).

  • Από την άλλη, υπάρχει και το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας που, στο πλαίσιο της «Κοινής Πολιτικής Ασφαλείας και Άμυνας», κάποιοι υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί. Σε μια τέτοια περίπτωση, τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ θα καλούνταν «να παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους» στην Κυπριακή Δημοκρατία. Το εν λόγω άρθρο, ωστόσο, δεν εμπίπτει στην περίπτωση του «Fatih» καθώς αναφέρεται μόνο «σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του».  

Λόμπινγκ στην πίσω αυλή της Τουρκίας: Χώρες «προσκείμενες» στην Τουρκία, όπως είναι το Αζερμπαϊτζάν, θα ήταν «ωφέλιμο» να ενημερωθούν για τη θέση και τους προβληματισμούς της άλλης πλευράς, όπως απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, ενάντια στις όποιες αυθαίρετες τουρκικές αξιώσεις. 

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 

  • Τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Ψηφίζουμε για ευρωεκλογές, αλλά στην Ελλάδα δεν μιλάει κανείς για το μέλλον της Ευρώπης