Κύπρος: Η καχυποψία και η έλλειψη εμπιστοσύνης κυριαρχεί μετά το φιάσκο της Πόλης

Cyprus President Nicos Anastasiades at the Presidential Palace, Nicosia, Cyprus. EPA, KATIA CHRISTODOULOU




Του Κώστα Βενιζέλου

Η εμπιστοσύνη έχει χαθεί και το γυαλί έχει ραγίσει. Η διαδικασία των συνομιλιών στο Κυπριακό έχει εισέλθει σε μια νέα φάση με τους πρωταγωνιστές να αντιμετωπίζουν με καχυποψία ο ένας τον άλλο.

Μετά τα όσα διαδραματίσθηκαν στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολη, την περασμένη Δευτέρα, με την αιφνιδιαστικές κινήσεις πρόσκλησης στο δείπνο του Ακιντζί και τη συνάντηση του κατοχικού ηγέτη με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, το σκηνικό έχει αλλάξει, παρά το γεγονός ότι η κρίση φαίνεται να έχει εκτονωθεί. Τα γεγονότα της Πόλης παραλίγο να προκαλέσουν ρήξη.

Η παρουσία του Προέδρου Αναστασιάδη στην Κωνσταντινούπολη, αν και προσκεκλημένος του ΟΗΕ, εμπεριείχε πολλούς κινδύνους και ρίσκο. Παρά τις όποιες προσπάθειες της τουρκικής Κυβέρνησης, που φιλοξενούσε τη Σύνοδο, να δείξει τη στάση της έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, το πρωτόκολλο στο τέλος ίσχυσε για τον Πρόεδρο. Η συνέχεια, ωστόσο, ήταν δύσκολη.

Στη συζήτηση, στην οποία έκανε παρέμβαση ο Πρόεδρος, συμπροέδρευαν οι Ερντογάν και Μπαν Κι Μουν (12-2 το μεσημέρι της Δευτέρας). Όταν τελείωσε η Σύνοδος, ο Ερντογάν είπε στον Γ.Γ. ότι έχει προσκαλέσει τον Ακιντζί για το δείπνο και του ζήτησε να τον συναντήσει. Ο Γενικός Γραμματέας αποδέχθηκε.

Στις 6 το απόγευμα ο ειδικός σύμβουλος του Γ.Γ. στο Κυπριακό, Έσπεν Μπαρθ Άιντα, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη για να τον ενημερώσει και η συνέχεια είναι γνωστή. Τις προηγούμενες εβδομάδες υπήρξαν κινήσεις και ενέργειες της Λευκωσίας για αποτροπή αυτής της εξέλιξης. Μέχρι και την υστάτη, ο προσωπάρχης του Μπαν Κι Μουν έδινε διαβεβαιώσεις προς τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Κύπρου στη Νέα Υόρκη, ότι ο Ακιντζί δεν θα προσκαλείτο. Διαβεβαιώσεις έδωσε και ο κ. Άιντα σε στενούς συνεργάτες του Προέδρου. Παρέμβαση έκανε προς ΟΗΕ και Τουρκία η Ευρωπαϊκή Ένωση, που επίσης έλαβε διαβεβαιώσεις. Τελικά έγινε αυτό που ήθελε η Άγκυρα και ο ΟΗΕ έστρωσε το χαλί.

Είναι σαφές πλέον ότι η μετά την Κωνσταντινούπολη περίοδος αφήνει «αποτυπώματα» στη διαδικασία και επηρεάζει το κλίμα.

Πρώτο, η Λευκωσία δεν έχει εμπιστοσύνη στον Έσπεν Μπαρθ Άιντα και θεωρεί ότι μετά το φιάσκο της Πόλης έπρεπε να είχε παραιτηθεί. Ενδέχεται με την αποχώρηση του Γ.Γ. του ΟΗΕ στο τέλος του 2016, με τη λήξη της θητείας του, να επιλέξει να αποχωρήσει, ώστε να μη φανεί ότι παραιτείται. Να φύγει, δηλαδή, με αυτόν που τον έχει διορίσει.

Δεύτερο, στην ε/κ πλευρά θεωρούν ότι ο Μουσταφά Ακιντζί δίνει βάρος στην παράλληλη προσπάθεια της τουρκικής πλευράς για αναβάθμιση του ψευδοκράτους. Προτάσσεται το σχέδιο Β της τουρκικής πλευράς για αναβάθμιση του ψευδοκράτους, την ώρα που η Άγκυρα κάνει και βήματα ενσωμάτωσης.

Τρίτο, η τουρκική πλευρά έχει αρχίσει ήδη το blame game. Κατηγορεί την ε/κ πλευρά για «υπερβολικές αντιδράσεις», για «καθυστέρηση της διαδικασίας». Δεν είναι άσχετο το γεγονός ότι Άγκυρα και κατοχικό καθεστώς προβάλλουν συνεχώς το χρονοδιάγραμμα του 2016 για επίτευξη συμφωνίας. Παράλληλα, στις τελευταίες δημόσιες τοποθετήσεις τόσο του Ακιντζί όσο και του εκπροσώπου του, διαπιστώνεται μια επιθετικότητα έναντι των Ε/κ σε σχέση με την υπεράσπιση του καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων, το οποίο ταυτίζουν με τη συνέχεια του ψευδοκράτος.

Τις επόμενες ημέρες θα καθοριστεί νέα συνάντηση Αναστασιάδη και Ακιντζί. Οι δυο θα παρευρεθούν την ερχόμενη Πέμπτη, 2 Ιουνίου, σε εκδήλωση της Τεχνικής Επιτροπής για την Εκπαίδευση. Θα είναι η πρώτη, μετά το φιάσκο της Κωνσταντινούπολης, επαφή που θα έχουν.

Ο Μπάιντεν σε ρόλο πυροσβέστη

Ρόλο πυροσβέστη επιχείρησε να διαδραματίσει ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν στην κρίση που προκλήθηκε με αφορμή τα όσα διαδραματίσθηκαν στην Κωνσταντινούπολη σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος χρειάστηκε να παρέμβει τηλεφωνικά προς διάφορες κατευθύνσεις. Αρχικά συνομίλησε χωριστά με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον κατοχικό ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί. Πληροφορίες τον φέρουν να έχει παρέμβει και προς την κατεύθυνση των Ηνωμένων Εθνών και του Γενικού Γραμματέα. Όταν έσβησαν οι φωτιές, επανήλθε με νέο τηλεφώνημα προς τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, το βράδυ της περασμένης Παρασκευής. Οι Αμερικανοί, πέρα από το προσωπικό ενδιαφέρον του κ. Μπάιντεν για το Κυπριακό, θέλουν διακαώς να διατηρήσουν τη διαδικασία, θεωρώντας πως είναι εφικτός ο στόχος της επίτευξης συμφωνίας εντός του 2016. Μια εκτίμηση που δεν συμμερίζεται πλέον η Λευκωσία.

Στόχος η εξίσωση  του ψευδοκράτους με Κυπριακή Δημοκρατία

Ο Μουσταφά Ακιντζί με τις κινήσεις που έκανε από της ανάληψης της ηγεσίας του κατοχικού καθεστώτος και εντεύθεν επιβεβαιώνει πως ο στόχος του είναι η αναβάθμιση του ψευδοκράτους και βαθμηδόν εξίσωσή του με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αρχικά οι διεθνείς επαφές του εντός και εκτός Κύπρου γίνονταν με τη συναίνεση και την ανοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, αργότερα αυτές άρχισαν να ενοχλούν τη Λευκωσία. Ο Ακιντζί με ενέργειές του θέλησε να καθορίσει με δικούς του όρους το παιχνίδι της εξίσωσης και για να θέσει το ζήτημα τούτο στην ατζέντα. Δεν απέφυγε ακόμη και τη… ρήξη, έχοντας τις πλάτες της Άγκυρας, όπως πάντα, εννοείται. Τα γεγονότα επιβεβαιώνουν τον σχεδιασμό, που προχωρά χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις στο Κυπριακό.

Πρώτο, δεν συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ (Νοέμβριος του 2015), επειδή αυτή δεν θα γινόταν στο γραφείο του, αλλά σε εστιατόριο, εντός της ουδέτερης ζώνης.

Δεύτερο, δεν παρέστη στη δεξίωση προς τιμήν του υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας (Νοέμβριος 2015), λόγω της μη ικανοποιητικής απάντησης της γερμανικής πρεσβείας στο αίτημα της τ/κ πλευράς όπως «οι δύο κοινότητες εκπροσωπηθούν στην εκδήλωση με ισότιμο καθεστώς»! Σημειώνεται συναφώς ότι ο Γερμανός ΥΠΕΞ τον είχε προηγουμένως συναντήσει στο λεγόμενο προεδρικό μέγαρο στα κατεχόμενα. Μετά από όλα αυτά ο Γερμανός ΥΠΕΞ τον προσκάλεσε στο Βερολίνο και η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Απρίλιο! Σύμφωνα δε με πληροφορίες, στο Βερολίνο ο Ακιντζί δεν κατάφερε να δικαιολογήσει την παρουσία του. Οι Γερμανοί προσφέρονται να βοηθήσουν επικαλούμενοι την εμπειρία από την επανένωση της χώρας, αν και υπάρχουν τεράστιες διαφορές με την Κύπρο.

Τρίτο, τον Μάρτιο του 2016, ο κατοχικός ηγέτης ζήτησε να συναντηθεί με τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιο για θέματα ευρώ και κοινωνικού διαλόγου, Valdis Dombrovskis. Ο αξιωματούχος της Ε.Ε., λόγω και του πιεσμένου προγράμματός του, απάντησε θετικά ότι θα μπορούσε να τον συναντήσει εθιμοτυπικά για δεκαπέντε λεπτά. Ο Ακιντζί δεν τον συνάντησε. «Εάν είναι να γίνονται τέτοιες επισκέψεις, καλύτερα να μην γίνονται», είπε.

Εγγραφή στο δωρεάν newsletter του HellasJournal

* indicates required